W transporcie morskim ciężarówek liczy się każda minuta. Tempo, w jakim pojazdy wjeżdżają na pokład promu oraz opuszczają jednostkę po przybyciu do portu, bezpośrednio przekłada się na rentowność rejsu, terminowość dostaw oraz koszt całego łańcucha logistycznego. Operatorzy promowi działający na trasach bałtyckich projektują swoje harmonogramy w taki sposób, by skrócić czas obsługi do absolutnego minimum.

Dlaczego prędkość obsługi ma znaczenie ekonomiczne?

Statek typu ro-ro to aktywo o wysokich kosztach stałych. Dane branżowe pokazują, że średni dobowy koszt operacyjny jednostki ro-ro wynosi około 22 000 USD, obejmując paliwo oraz wynagrodzenia załogi. W przypadku opóźnień w porcie operatorzy ponoszą dodatkowe opłaty demurrage rzędu od 5 000 do 15 000 USD dziennie. Każda godzina postoju w porcie ma więc bezpośrednie przełożenie na wynik finansowy armatora.

Wskaźniki, którymi mierzy się wydajność obsługi ro-ro

Armatorzy, operatorzy terminali oraz przewoźnicy posługują się konkretnymi wskaźnikami, które pozwalają obiektywnie ocenić wydajność każdego etapu operacji portowej. Dzięki nim łatwiej jest porównywać efektywność różnych terminali, jednostek oraz tras.

Najważniejsze z nich to:

• Czas obsługi pojedynczego pojazdu (truck handling time). Mierzy, ile zajmuje wprowadzenie jednego zestawu na pokład, jego ustawienie oraz zabezpieczenie pasami mocującymi.
• Czas pełnego załadunku oraz rozładunku jednostki. Wskaźnik mierzony od otwarcia ramy ładunkowej do jej zamknięcia.
• Port call duration, czyli łączny czas postoju w porcie. Obejmuje cumowanie, otwarcie ramp, rozładunek, sprzątanie pokładu, załadunek, zabezpieczenie ładunków oraz przygotowanie do wyjścia z portu.
• Przepustowość rampy ładunkowej. Określa, ile pojazdów może przejechać przez jedną rampę w ciągu godziny. Wskaźnik ten zależy od konstrukcji jednostki oraz organizacji ruchu w terminalu.
• Wskaźnik wykorzystania pasów ładunkowych (lane meter utilisation). Mierzy, jaka część dostępnej przestrzeni ładunkowej została faktycznie wykorzystana.
• Wskaźnik punktualności rejsów (schedule reliability). Pokazuje, jaki procent rejsów odbył się zgodnie z harmonogramem.

Co wpływa na szybkość obsługi?

Na końcowy czas załadunku oraz rozładunku składa się wiele czynników, które można podzielić na trzy główne grupy: techniczne, infrastrukturalne oraz organizacyjne.

Czynniki techniczne

• konstrukcja jednostki oraz liczba i typ ramp ładunkowych,
• układ pokładów i sposób, w jaki łączą się ze sobą rampy wewnętrzne,
• nośność oraz wytrzymałość ramp na obciążenie cięższych zestawów,
• stan techniczny mechanizmów otwierania i zamykania ramp,
• możliwość prowadzenia operacji jednoczesnego załadunku oraz rozładunku różnymi rampami.

Czynniki infrastrukturalne

• powierzchnia placu manewrowego oraz liczba stanowisk parkingowych przed wjazdem,
• ukształtowanie ciągów komunikacyjnych w terminalu,
• liczba bramek wjazdowych oraz wyjazdowych,
• jakość oświetlenia oraz oznakowania powierzchni operacyjnej,
• dostępność stref buforowych dla pojazdów oczekujących na załadunek.

Czynniki organizacyjne

• jakość preawizacji ładunku, czyli przekazania danych przewozowych z wyprzedzeniem,
• sprawność procesu odprawy granicznej oraz celnej,
• liczba oraz doświadczenie pracowników obsługujących pokład cargo,
• skuteczność komunikacji między armatorem, terminalem a przewoźnikiem,
• precyzja harmonogramów oraz dyscyplina w ich przestrzeganiu przez kierowców.

Coraz większą rolę odgrywa również technologia. Cyfrowy check-in, automatyczne rozpoznawanie tablic rejestracyjnych oraz systemy zarządzania ruchem w terminalu eliminują wąskie gardła, które wcześniej powstawały na styku obsługi manualnej i ruchu pojazdów.

Dowiedz się więcej na: https://promy24.com/

Bibliografia

1. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0360835223002723 sting-capacity-on-the-karlskrona-gdynia-route/
2. https://www.port.gdynia.pl/en/najwiekszy-prom-stena-line-w-porcie-gdynia/
3. https://porteconomicsmanagement.org/pemp/contents/part5/automotive-roro-markets/
4. https://unctad.org/news/port-turnaround-time-indicator-case-valencia
5. https://www.marketgrowthreports.com/market-reports/roll-on-roll-off-roro-shipping-market-112779