Armata 7,7 cm FK 16 – kolejny unikat w Świnoujściu.

To jedyny taki eksponat w Polsce i jeden z najlepiej zachowanych tego typu zabytków w Europie. Świnoujskie Muzeum Obrony Wybrzeża wzbogaciło się o wyjątkowy eksponat- armatę 7,7 cm. FK 16 – jedną z najważniejszych armat Wojska Wielkopolskiego.

Armata przyjechała do Polski z Francji. Została wyprodukowana przez zakłady Kruppa w w 1916 roku i trafiła do jednego z pułków artylerii pieszej armii niemieckiej.

Walczyła podczas obydwu wojen światowych. Podczas tej drugiej niemieccy artylerzyści, okopani na skraju francuskiej wsi uszkodzi przy jej pomocy amerykański czołg (gąsienice).

Jankesi odwzajemnili się frontalnym szturmem na niemieckie stanowisko- potyczka dla Niemców zakończyła się porażką i stratą kilku żołnierzy.

Działo zostało przeholowane do jednego z gospodarstw „pod lasem”- i tam zdeponowane za stodołą. Aliancki pluton po armatę już nie wrócił- uległ przewadze niemieckiego kontruderzenia, w wyniku którego zginęło tym razem kilku Amerykanów.

Relikt przeszłości kilkanaście lat temu odnalazł w tym samym miejscu ( w którym zostawili go Amerykanie) francuski pasjonat historii! – O jego lokalizacji powiedziała mu staruszka, która była świadkiem całego wydarzenia.

Na pytania czy wie jaka to była armata stwierdziła, że nie wie… ale żeby sam sobie poszedł zobaczyć, bo przecież ona cały czas stoi w tym samym miejscu co kilkadziesiąt lat temu.

Armata trafiła do Świnoujścia od kolekcjonera, który jest potomkiem polskich imigrantów- gdy pojawiał się oferta z Polski, odmówił jej sprzedania angielskim i belgijskim muzealnikom.

Warto dodać, że to kolejny artyleryjski unikat w zbiorach świnoujskiego muzeum, które swoją siedzibę ma w Forcie Gerharda.

W kolekcji placówki jest między innymi armata 8,8 CM PAW 600 ( jedyny zachowany egzemplarz w Europie), czy działo 8,8 cm SKC 35 z niemieckiego okrętu podwodnego ( jedyny egzemplarz w Polsce, jedne z 6 zachowanych).

Mecenasem Muzeum jest Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ SYSTEM SA, dzięki któremu nowy eksponat przejdzie kompleksowy remont i już w grudniu będzie mógł być prezentowany podczas obchodów 100- lecia wybuchu Powstania Wielkopolskiego.

7,7 cm FK 16 to rozwinięcie słynne niemieckiej armaty typu j FK 96 n.A. Wprowadzona na uzbrojenie armii niemieckiej w 1916 roku spełniła pokładane w niej nadzieje- okazała się skuteczną przeciwniczką francuskich Schneiderów i rosyjskich 75-tek.

Nietypowy kaliber czynił ją całkowicie bezużyteczną po zdobyciu przez wroga- nie dało jej się przekalibrować na żaden używany w armiach Francji i Rosji kaliber.

Po 1918 roku służyła w Wojsku Wielkopolskim – kilkadziesiąt sztuk używano podczas Powstania Wielkopolskiego i w wojnie polsko-bolszewickiej.

W tej pierwszej batalii odegrała kluczową rolę, będą podstawowym wyposażeniem pułków artylerii pieszej Wojska Wielkopolskiego. Gdy wycofywano ją z pułków artylerii II RP na początku lat 30-tych XX wieku w Wojsku Polskim było ich na wyposażeniu łącznie 64 sztuki.

Przed kampanią wrześniową większość aramt została sprzedana, z powodu braku amunicji między innymi do Hiszpanii.

Armaty były używane także w Świnoujściu- w Reichsmarine- w obronie wybrzeża.

Dane techniczne- waga 1422 kg. donośność 10300 m. długość luby 2,7 m.

Piotr Piwowarczyk